De STABU-catalogus telt duizenden specificaties, verdeeld over tientallen hoofdstukken. Voor een bestekschrijver die alleen de installatietechniek of verlichting moet specificeren, is dat zoeken naar een speld in een hooiberg.
Klopt de hoofdstukcode niet? Dan pikt de calculatiesoftware de post niet op in de vergelijking. Een aannemer zal dit werk vervolgens direct als meerwerk bestempelen.
Dit artikel geeft je een STABU bestek voorbeeld voor utiliteitsbouw, legt de STABU codering voor installaties en verlichting uit. Ook staan de codes die je het vaakst nodig hebt in één overzicht.
“Slim licht, heldere keuzes en een ruimte die tot leven komt.”
- Wat is de STABU-bestekssystematiek?
- Hoe is een STABU bestek opgebouwd?
- STABU codering voor installaties en verlichting: het overzicht
- STABU bestek voorbeeld voor utiliteitsbouw
- STABU bestek voor de woning: wat is er anders?
- STABU tekst genereren of een bestek downloaden
- UAV 2012 en de verantwoordelijkheid van de installateur
- Conclusie: codering is geen bijzaak
Zorg dat je de juiste hoofdstukcodering hebt gebruikt. Want dit voorkomt een hoop discussies voor de oplevering.
Wat is de STABU-bestekssystematiek?
Wat zijn STABU bestekken? Het zijn bestekken die zijn opgesteld volgens de systematiek van Stichting STABU. De STABU is opgericht op 13 oktober 1976.
De afkorting van STABU stond oorspronkelijk voor “Standaardbestek Burger- en Utiliteitsbouw”. In 1986 verscheen de eerste versie als boekwerk.
In 1990 werd dit samengevoegd met het Standaard Referentiebestek voor de Woningbouw tot één relationele database: de STABU-bestekssystematiek zoals we die nu kennen. Sinds 2019 valt STABU onder Ketenstandaard Bouw en Techniek in Ede.
Is STABU de standaard in de bouw? Voor de burgerlijke en utiliteitsbouw (B&U) is STABU de meest gebruikte systematiek in Nederland. Voor grond-, weg- en waterbouw geldt het RAW-bestek als standaard.
De STABU-methode komt neer op: elk bouwdeel krijgt een vaste hoofdstukcode, elke paragraaf binnen dat hoofdstuk een vast onderwerp, en elke specificatie een unieke code binnen die paragraaf. Zo praat iedereen in het project, van architect tot installateur, over exact hetzelfde onderdeel.
Hoe is een STABU bestek opgebouwd?
Een STABU bestek volgt altijd dezelfde hiërarchie: hoofdstuk → paragraaf → korttekst → specificatie. De hoofdstukken 00 en 01 zijn in ieder bestek gelijk: algemene projectgegevens en de voorwaarden waaronder wordt gebouwd. Daarna volgen de bouwkundige hoofdstukken (grondwerk, metselwerk, dakbedekking) en pas later de installatietechnische hoofdstukken.
Hoofdstuk |
Omschrijving |
Relevantie voor verlichting |
| 00 | Algemeen | Projectgegevens, geen technische inhoud |
| 01 | Voor het werk geldende voorwaarden | Bevat 01.02: administratieve bepalingen aansluitend op de UAV |
| 44 | Plafond- en wandsystemen | Bepalend voor inbouwmaat en profielsysteem van armaturen |
| 68 | Regelinstallaties | 68.09.68: lichtregeling en lichtschakelingen |
| 70 | Elektrotechnische installaties | Hoofdstuk waarin verlichting wordt gespecificeerd |
| 75 | Communicatie- en beveiligingsinstallaties | Relevant bij gekoppelde sturing of noodverlichtingscentrales |
STABU codering voor installaties en verlichting: het overzicht
De STABU codering voor installaties valt grotendeels binnen hoofdstuk 70, ELEKTROTECHNISCHE INSTALLATIES. Dit hoofdstuk is verder onderverdeeld in paragrafen die elk een vast onderdeel beschrijven. Voor verlichting zijn deze paragrafen het belangrijkst:
Code |
Paragraaf |
Betekenis |
| 70.00 | Algemeen | Functionele omschrijving, werkbescheiden, revisie |
| 70.11.30 | Verlichtingsinstallatie | Algemene omschrijving van de verlichtingsinstallatie als geheel |
| 70.11.39 | Noodverlichtingsinstallatie | Vluchtweg- en vluchtrouteverlichting, koppeling met testsysteem |
| 70.61 / 70.62 | Energiekabels hoog- / laagspanning | Bekabeling naar armaturen en verdeelinrichtingen |
| 70.71 – 70.75 | Schakelaars, contactdozen, schakelaarcombinaties | Schakel- en bedieningsmateriaal voor verlichting |
| 70.78 | Spanningsrails | Railspots en spanningsrailsystemen |
| 70.81 | Verlichtingsarmaturen | De specificatie van het armatuur zelf: dit is de kernpost |
| 70.82 | Lampen | Losse lichtbronnen, voor zover niet geïntegreerd in het armatuur |
STABU bestek voorbeeld voor utiliteitsbouw
Een stabu bestek voorbeeld utiliteitsbouw voor een verlichtingspost binnen hoofdstuk 70.81 ziet er in de praktijk als volgt uit:
“70.81.10 VERLICHTINGSARMATUUR, INBOUW. Te leveren en monteren: LED bandraster armatuur voor inleg in metalen systeemplafond T24, lichtopbrengst minimaal 3.400 lumen, systeemvermogen maximaal 24W, lichtkleur 4000K, UGR <19 conform NEN-EN 12464-1, driver DALI-2 dimbaar, garantietermijn 5 jaar op materiaal en arbeid, fabrikaat TLight Acquex LED of gelijkwaardig conform bepaling 01.02.06.”
De verwijzing naar “01.02.06” in dit voorbeeld is geen toeval: dat is de administratieve bepaling binnen hoofdstuk 01 waarin de criteria voor gelijkwaardigheid staan. Zonder die koppeling is gelijkwaardig een vrijbrief om een goedkoper alternatief te kiezen.
Wil je meer van dit soort valkuilen dichtzetten? Lees je in ons artikel over bestektekst voorbeelden en de opbouw van een sluitend bestek.
Bij het vernieuwen van de infrastructuur in kantoor- en utiliteitsprojecten staat één component centraal: betrouwbaarheid.
Toen Bewindvoerderskantoor Kroezen BV in Boxmeer zocht naar een toekomstbestendige verlichtingsoplossing, lag de lat hoog.
Bekijk het afgeronde project van Kroezen op:
DALI verlichting kantoor Boxmeer
STABU bestek voor de woning: wat is er anders?
Een stabu bestek woning gebruikt exact dezelfde hoofdstukindeling als een utiliteitsproject. STABU maakt bewust geen onderscheid in de codering tussen woning- en utiliteitsbouw, alleen in de inhoud van de specificaties.
Bij een woning wordt hoofdstuk 70.81 doorgaans korter en generieker ingevuld, zonder de lichttechnische normen die specifiek voor arbeidsplaatsen gelden.
Bij een utiliteitsproject, zoals een kantoor of zorginstelling, wordt diezelfde paragraaf juist tot in detail uitgewerkt:
lichtopbrengst per vierkante meter, verblindingsklasse, sturing, en vaak per ruimtetype een eigen sub-post.
STABU tekst genereren of een bestek downloaden
Voor het STABU bestek downloaden of zelf STABU tekst genereren (ook wel Stabutext genoemd) gebruiken bestekschrijvers speciale besteksoftware (voorbeeld Kubus Spexx).
Deze software geeft toegang tot de STABU2-catalogus, met alle hoofdstukken. De bestekschrijver selecteert de juiste groep, vult specifieke waarden in (lumen, IP-klasse, kleurtemperatuur), en de software genereert automatisch een bestektekst.
Voor de armaturen van TLight is er geen standaard bestektekst. TLight kan op aanvraag een bestektekst aanleveren.
Elke afwijking van de bestektekst, ook een “kleine” zoals een ander lumenpakket of een afwijkende driver, moet vooraf worden voorgelegd. Doet een installateur dat niet, dan is hij op basis van de UAV 2012 aanspreekbaar op het herstel, inclusief de kosten daarvan. Precies om die reden loont het om posten zoals 70.81 zo specifiek mogelijk te formuleren: hoe minder interpretatieruimte, hoe minder discussie achteraf.
Voor de burgerlijke en utiliteitsbouw is STABU de meest gebruikte besteksystematiek in Nederland, naast alternatieven zoals NBS. Voor grond-, weg- en waterbouw geldt het RAW-bestek.
Er bestaat geen apart STABU-hoofdstuk uitsluitend voor verlichting, maar wel een vaste plek binnen de bestaande systematiek: paragraaf 70.81 voor armaturen en 70.82 voor lampen, aangevuld met 70.11.39 voor noodverlichting.
De STABU-methode is de manier waarop bouwonderdelen worden vastgelegd: een vaste hoofdstukcode per bouwdeel, een vaste paragraafcode per onderwerp, en een unieke specificatiecode per product of prestatie.
STABU stond bij oprichting in 1976 voor ‘Standaardbestek Burger- en Utiliteitsbouw’. De naam wordt tegenwoordig vooral gebruikt als merknaam voor de bestekssystematiek zelf.
STABU bestekken zijn bouwbestekken die zijn opgesteld volgens de gestandaardiseerde hoofdstukindeling van Stichting STABU, gebruikt in de woning- en utiliteitsbouw.
Conclusie: STABU kan ontzettend belangrijk zijn
De juiste STABU-code lijkt niet belangrijk. Maar bij een geschil is het toch handig om te weten waar je over praat. Voor verlichting draait het vrijwel altijd om hoofdstuk 70, paragraaf 70.81, aangevuld met de juiste normverwijzing.
Wil je een kant-en-klare 70.81-specificatie op basis van een TLight-armatuur, inclusief het juiste lumenpakket? Neem contact op met TLight, wij leveren bestekteksten kosteloos aan op maat van jouw project.
Meer projecten
Bestektekst voorbeeld projectverlichting: richtlijnen voor bouw en renovatie
Een verkeerd geïnterpreteerde bestektekst kost geen tijd, hij kost geld. Een aannemer leest "gelijkwaardig" en plaatst een B-merkarmatuur uit de goedkoopste catalogus. De projectleider bedoelde iets heel anders, maar het staat niet zwart-op-wit. Resultaat: een discussie, een vertraagde oplevering of erger, een afkeuring bij inspectie.
Maatwerk LED bandraster armaturen voor de professionele installateur
De verlichting moet vervangen worden. Je kijkt in de catalogus, maar de standaard maten komen niet overeen met de huidige armaturen. Of het gebouw vraagt om DALI-sturing, noodverlichting én een specifieke RAL-kleur en ook nog eens alle drie tegelijk. Standaard producten lossen dat niet op. Maatwerk wél. TLight produceert LED bandraster armaturen in vrijwel elke maat of optie.
Bandraster kantoorverlichting conform NEN-EN 12464-1: normen, UGR en lux uitgelegd
Een kantoor verbouwen, een school inrichten of een zorginstelling vernieuwen. Dat is al een uitdaging. En daarnaast moet je je houden aan bepaalde normen. De NEN-EN 12464-1 norm is niet ingewikkeld, maar wie hem negeert, riskeert een afkeuring die de oplevering vertraagt. En dat kost méér dan de juiste armaturen hadden gekost. Met bandraster kantoorverlichting met de juiste specificaties voldoe je standaard aan de norm. Zonder extra maatregelen.