Stel: de armaturen hangen, maar de klant wil achteraf toch aparte lichtzones en verschillende scènes. Als je niet overal aparte dimkabels hebt liggen, kost dat normaal extra breekwerk en uren. Met DALI verlichting is dat verleden tijd. Via één gedeelde stuurkabel stuur je elk armatuur afzonderlijk, in groepen of allemaal tegelijk aan.
In dit artikel lees je wat een DALI systeem is, wat het verschil is tussen DALI 1 en DALI 2, welke onderdelen je nodig hebt en voor welke projecten DALI de juiste keuze is. Onderaan vind je direct de DALI armaturen uit ons assortiment.
- Wat is DALI verlichting?
- DALI armaturen en drivers bij TLight
- Voordelen van DALI lichtsturing
- Wat is het verschil tussen DALI 1 en DALI 2?
- Onderdelen van een DALI systeem en de DALI controller
- DALI of 1-10V: wanneer kies je wat?
- Toepassingen: kantoor, zorg, onderwijs en industrie
- Veelgestelde vragen over DALI verlichting
- Conclusie: DALI verlichting die klopt voor je project
Wat is DALI verlichting?
DALI staat voor Digital Addressable Lighting Interface. Het is een internationale standaard (IEC 62386) waarmee je DALI lampen, armaturen en drivers digitaal bestuurt. Elk apparaat op de bus krijgt een eigen adres. Je dimt dus niet meer een hele zaal, maar precies dat ene armatuur boven het bureau bij het raam.
Met één DALI-systeem kun je tot wel 64 lampen aansluiten, verdelen over 16 groepen en 16 verschillende lichtscènes instellen. De installatie is bovendien heel eenvoudig: de twee stuurkabels kun je niet verkeerd om aansluiten, en de gewone stroom (230V) loopt er gewoon naast.
Een 1-10V-installatie stuurt een zone aan. Een DALI-installatie stuurt elk armatuur aan. Dit kan afzonderlijk of tegelijk.
Wat is een DALI lamp?
Een DALI lamp of DALI light is een lichtbron of armatuur met een DALI-driver erin. De driver ontvangt de digitale commando’s van de bus en vertaalt die naar lichtsterkte. Het armatuur zelf heeft dus de slimme elektronica aan boord; je hoeft er geen aparte dimmer achter te plaatsen.
DALI armaturen en drivers bij TLight
Ons assortiment DALI verlichting bestaat uit armaturen die optioneel DALI-dimbaar zijn, aangevuld met losse DALI-drivers voor eigen bouw of vervanging. Bij bestelling kies je het dimprotocol. Een overzicht:
Producttype |
DALI-opties |
Geschikt voor |
| LED bandrasterarmatuur | DALI of 1-10V, optioneel noodunit | Kantoren, scholen, zorg |
| LED downlighters | Meeste typen DALI of 1-10V, deels kleur instelbaar | Entrees, gangen, vergaderruimten |
| Maatwerk bandraster armaturen | DALI, 1-10V en Tunable White, elke afmeting | Projecten met specifieke eisen |
| SPORT-O en SPORT-I | DALI, met mogelijkheid tot noodintegratie | Sporthallen |
| LED drivers (o.a. DALI-2) | DALI-2, 1-10V, TRIAC en Casambi | Vervanging en eigen assemblage |
Twijfel je over de combinatie?
Twijfel je over de combinatie van armatuur, driver en bus? Onze lichtplan-service berekent het voor je, gratis en vrijblijvend.
Voordelen van DALI lichtsturing
DALI lichtsturing verdient zich terug op drie fronten: installatie, gebruik en beheer.
- ✅ Elk armatuur individueel dimmen. Je stelt niveaus in per armatuur, groep of scène, zonder de bekabeling aan te passen.
- ✅ Minder stuurkabels. Twee aders lopen door van armatuur naar armatuur. Herindelen van groepen doe je in software.
- ✅ Energie besparen. Koppel een lichtsensor voor daglichtregeling en een aanwezigheidsdetector aan de bus. Armaturen dimmen of gaan uit zodra dat kan.
- ✅ Terugmelding. Een DALI-driver meldt zijn status terug. Een defect armatuur zie je in het systeem, niet pas bij de klacht van een gebruiker.
- ✅ Flexibel bij verbouwing. Verandert de indeling van de kantoortuin? Je wijst adressen opnieuw toe, de kabels blijven hangen.
- ✅ Combineerbaar met noodverlichting. Diverse armaturen leveren we met geïntegreerde noodunit.
Wat is het verschil tussen DALI 1 en DALI 2?
Beide bestaan naast elkaar op de markt. DALI 2 is de strengere opvolger: producten worden door de branche-alliantie DiiA gecertificeerd, waar DALI 1 slechts geregistreerd werd. Dat scheelt in de praktijk, want fabrikanten interpreteerden de oude standaard net iets anders.
Eigenschap |
DALI 1 |
DALI 2 |
| Keurmerk DiiA | Geregistreerd | Gecertificeerd |
| Combineren van merken | Kan afwijkend gedrag geven en niet goed samengaan | Strikter getest op samenwerking dit werkt stukken beter |
| Sensoren en drukknoppen | Beperkt gestandaardiseerd | Volledig gestandaardiseerd en getest |
| Wat is TLight’s advies voor nieuwe projecten met DALI | Alleen bij bestaande installaties | DALI 2 is de standaardkeuze |
Er is nog een derde term: D4i. Dat is een uitbreiding op DALI 2 voor drivers die in het armatuur zitten. D4i levert extra gegevens, zoals energieverbruik en diagnose, en kan sensoren van voeding voorzien. Voor projecten waarbij je verbruik wilt monitoren is dat interessant.
Begin je vandaag aan een nieuw project? Kies DALI 2. Het kost niets extra’s in bekabeling en je bent zeker van samenwerking tussen andere merken.
Onderdelen van een DALI systeem en de DALI controller
Een DALI systeem bestaat uit vier bouwstenen. Sla er één over en de installatie doet niets.
Onderdeel |
Functie |
| DALI-driver of -armatuur | Ontvangt commando’s en regelt de lichtsterkte |
| DALI controller | Adresseert, groepeert en programmeert de scènes; stuurt de bus aan |
| Busvoeding | Voedt de communicatielijn zelf (de armaturen hebben daarnaast gewoon 230V) |
| Bedieningselementen en sensoren | Drukknoppen, touchpanels, lichtsensoren en aanwezigheidsdetectoren |
De DALI verlichting controller is de schakel waar installateurs het vaakst over twijfelen. Kleine installaties draaien op een compacte controller met drukknop-programmering. Grotere projecten krijgen een controller met software, zodat je adressen en scènes achteraf aanpast. Hoe je alles bedraadt, lees je in onze handleiding DALI verlichting aansluiten: stappenplan en schema.
Wil je een bestaande installatie ombouwen? Een fasedimmer aan de muur bestuurt geen DALI. Je vervangt de dimmer door een DALI-drukknop of controller en zorgt dat de armaturen DALI-drivers hebben. Bij een defecte driver kijk je in ons artikel vervangen van LED drivers welke vervanger past.
Criterium |
DALI |
1-10V |
| Aansturing | Per armatuur, groep of scène | Per zone |
| Stuurbekabeling | Twee aders, lus door alle armaturen | Een stuurkabel per zone |
| Terugmelding status | Ja | Nee |
| Aanpassen na oplevering | In software | Meestal via bekabeling |
| Installatiekosten | Hoger door controller | Lager |
Draadloos alternatief nodig, bijvoorbeeld bij renovatie zonder extra kabels?
Bekijk dan onze uitleg over Casambi verlichting of lees de vergelijking DALI of Casambi.
Toepassingen: kantoor, zorg, onderwijs en industrie
DALI verlichting past overal waar licht meer moet doen dan aan en uit gaan.
- Kantoren: daglichtregeling langs de gevel en presentatiescènes in vergaderzalen. Lees ook onze 3 soorten kantoorverlichting.
- Zorg en onderwijs: rustig licht in de avond, helder licht overdag, en per lokaal aanpasbaar.
- Sporthallen: scènes voor training, wedstrijd en schoonmaak, met noodverlichting geïntegreerd. Zie de SPORT-armaturen.
- Industrie en logistiek: gangpaden dimmen tot een medewerker nadert; in ongebruikte hallen daalt het verbruik.
- Utiliteitsbouw in het algemeen: flexibele indeling bij wisselende huurders.
Houd bij de keuze rekening met de norm NEN-EN 12464-1 voor werkplekverlichting. Bij kantoren betekent dat onder meer UGR<19, waar onze bandrasterarmaturen aan voldoen.
DALI dimmen is het digitaal regelen van de lichtsterkte via een DALI-bus. De controller stuurt een commando naar een adres of groep en de driver past het licht aan. Dat werkt nauwkeuriger en flexibeler dan een analoge dimmer.
DALI 2 is gecertificeerd door DiiA en beter getest op samenwerking tussen merken, inclusief sensoren en drukknoppen. DALI 1 is alleen geregistreerd. Voor nieuwe projecten kies je DALI 2.
Ja, voor programmeren en scènes wel. Zonder controller of gelijkwaardig bedieningselement doet een DALI-installatie niets meer dan een standaard armatuur.
Maximaal 64 apparaten per bus. Heb je er meer, dan verdeel je ze over meerdere lijnen met een controller die dat ondersteunt.
Niet één-op-één. De armaturen moeten DALI-drivers hebben en er moet een controller of DALI-drukknop komen. De 230V-bekabeling blijft, maar er komt een tweeaderige buslijn bij.
Meer projecten
LED-renovatie voor industriële gebouwen: bestaande infrastructuur blijft bestaan
Een productiehal, distributiecentrum of bedrijfsterrein stilleggen voor een verlichtingsproject is geen optie. Toch moet de oude TL- en HID-verlichting eruit... en nu?
LED drivers dimbaar: het juiste voltage, protocol en merk kiezen
In dit artikel lees je welke dimprotocollen er zijn (DALI, 1-10V, fase-dim en draadloos), welk voltage bij welke toepassing hoort, en welke dimbare led drivers wij op voorraad hebben bij TLight. Zo bestel je in één keer de juiste driver.</p>
TL-buizen inleveren: gratis én zakelijk mogelijk
Een doos vol kapotte TL-buizen bij het restafval zetten lijkt een oplossing, maar is verboden in Nederland. Breekt er eentje, dan komt er kwikdamp vrij. Gelukkig kan je je tl buizen bij TLight inleveren.